<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0213-9111</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Gaceta Sanitaria]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Gac Sanit]]></abbrev-journal-title>
<issn>0213-9111</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Sociedad Española de Salud Pública y Administración Sanitaria (SESPAS)]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0213-91112006000200014</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Historia de cribado en mujeres con cáncer infiltrante de cuello uterino]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Screening history in women with infiltrating uterine cancer]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sanjosé]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia de]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alejo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A02"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Combalia]]></surname>
<given-names><![CDATA[Neus]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A03"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Culubret]]></surname>
<given-names><![CDATA[Montserrat]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A04"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tarroch]]></surname>
<given-names><![CDATA[Xavier]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A05"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Badal]]></surname>
<given-names><![CDATA[Josep Maria]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A06"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Méndez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Imma]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A07"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Autonell]]></surname>
<given-names><![CDATA[Josefina]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A02"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bosch]]></surname>
<given-names><![CDATA[F Xavier]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Institut Català d'Oncologia Servei d'Epidemiologia i Registre del Càncer ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[L'Hospitalet de Llobregat Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Hospital de Vic Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Vic Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A03">
<institution><![CDATA[,Corporació Parc Taulí Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Sabadell Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A04">
<institution><![CDATA[,Hospital de Terrassa Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Terrassa Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A05">
<institution><![CDATA[,Hospital Mútua de Terrassa Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Terrassa Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A06">
<institution><![CDATA[,Hospital de Manresa Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Manresa Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<aff id="A07">
<institution><![CDATA[,Hospital de Granollers Servei d'Anatomia Patològica ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Granollers Barcelona]]></addr-line>
<country>España</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>03</month>
<year>2006</year>
</pub-date>
<volume>20</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>166</fpage>
<lpage>170</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0213-91112006000200014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0213-91112006000200014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://scielo.isciii.es/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0213-91112006000200014&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri></article-meta>
</front><body><![CDATA[ <p align="right"><B><FONT face=Verdana size=2>Cartas al director</FONT></B>     <p align="right">&nbsp;</p>     <p align="left"><font face="Verdana" size="4"><B>Historia  de cribado en mujeres con cáncer infiltrante de cuello uterino</B></font></p>     <p align="left"><font face="Verdana" size="4">Screening history in women  with infiltrating uterine cancer</font></p>     <p align="left">&nbsp;</p>     <p align="left">&nbsp;</p>     <p align="left"><FONT face=Verdana size=2>Silvia  de Sanjosé <SUP>a</SUP> Maria Alejo <SUP>b</SUP> Neus Combalia <SUP>c</SUP>  Montserrat Culubret <SUP>d</SUP> Xavier Tarroch <SUP>e</SUP> Josep Maria Badal  <SUP>f</SUP> Imma Méndez <SUP>g</SUP> Josefina Autonell <sup>b</sup> F Xavier  Bosch <sup>a</sup> </FONT> </p>     <p align="left"><FONT face=Verdana size=2>     <BR>Servei d'Epidemiologia i Registre del Càncer, Institut  Català d'Oncologia, L'Hospitalet de Llobregat, Barcelona,  España <SUP>a</SUP>    <BR>Servei d'Anatomia Patològica, Hospital de Vic, Vic,  Barcelona, España <SUP>b</SUP>    ]]></body>
<body><![CDATA[<BR>Servei d'Anatomia Patològica, Corporació Parc  Taulí, Sabadell, Barcelona, España <SUP>c</SUP>    <BR>Servei d'Anatomia Patològica,  Hospital de Terrassa, Terrassa, Barcelona, España <SUP>d</SUP>    <BR>Servei  d'Anatomia Patològica, Hospital Mútua de Terrassa, Terrassa, Barcelona,  España <SUP>e</SUP>    <BR>Servei d'Anatomia Patològica, Hospital de Manresa,  Manresa, Barcelona, España <SUP>f</SUP>    <BR>Servei d'Anatomia Patològica, Hospital  de Granollers, Granollers, Barcelona, España <SUP>g</SUP>    <BR></FONT> </p>     <p align="left">&nbsp;</p>     <P>&nbsp;</P>     <P><I><FONT face=Verdana size=2>Sr. Director:</FONT></I></P>     <P><FONT face=Verdana size=2>Anualmente en España se registran unos  1.986 casos incidentes de cáncer de cuello uterino (cérvix) y 892 muertes por  esta causa<SUP>1</SUP>. La larga evolución de la enfermedad desde estadios  preneoplásicos hasta la invasión permite que la detección precoz a través de  programas de amplia cobertura, utilizando la citología de Papanicolaou,  experimenten una reducción de su incidencia y mortalidad de cáncer de cérvix en  la población diana. En España, donde el cribado es oportunista, no se observa un  descenso en la incidencia de cáncer de cérvix en contraste con la mayoría de  países europeos<SUP>2</SUP>. En este trabajo identificamos en una zona  geográfica predefinida la historia de citologías previas en mujeres con  carcinoma incidente de cérvix. La finalidad era estimar la proporción de mujeres  con ausencia de citologías previas, citologías falsos negativos o citologías  previas patológicas con un seguimiento inadecuado. Se revisaron los datos  informatizados de 6 centros de anatomía patológica de la Regió Sanitària Centre  (Hospital General de Vic, Hospital de Manresa, Corporació Parc Taulí de  Sabadell, Hospital Mútua de Terrassa, Hospital de Terrassa y Hospital General de  Granollers), donde se procesan las citologías cervicales de la Regió desde 1995.  Se identificaron todos los diagnósticos de carcinoma de cérvix en el intervalo  2000-2003 y se obtuvo información sobre la edad al diagnóstico, la historia  previa de citología(s), el diagnóstico y la fecha de citologías previas. En caso  de tener una citología previa negativa se solicitaba su revisión. Las citologías  realizadas en los 12 meses que precedieron al diagnóstico se consideraron como  parte del proceso diagnóstico.</FONT></P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P><FONT face=Verdana size=2>Se identificaron 104 mujeres, 78 con  carcinoma escamoso, 8 de los cuales fueron microinfiltantes y 26 adenocarcinoma  infiltrante de cérvix (<a href="/img/revistas/gs/v20n2/138v20n02-13087331tab01.gif" target="_blank">tabla 1</a>). De todos los casos, en el 81,7% no había una  citología previa, mientras que en un 18,3% se disponía de información de al  menos una citología previa. El porcentaje de ausencia de citología previa  identificado en nuestra serie es superior al 52,7% descrito en los 6-36 meses  que preceden al diagnóstico en Estados Unidos o al 50% descrito en estudios  europeos<SUP>3,4</SUP>. En todos los trabajos se identifica que la edad avanzada  es un factor vinculante a la ausencia de cribado. En nuestra serie, las mujeres  sin historia previa de citología tenían 8 años más que las mujeres con historia  previa de cribado (57,1 años frente a 49,3, respectivamente).</FONT></P>     <P><FONT face=Verdana size=2>De las mujeres con historia previa de  citología, un 8,7% tenía una citología previa normal realizada, como promedio,  en los últimos 4 años. En 3 casos el intervalo fue menor a 3 años. En 2 casos de  adenocarcinoma, la revisión por el patólogo modificó el diagnóstico de la  citología previa de normal a adenocarcinoma. La proporción de mujeres con una  citología previa normal fue superior en las mujeres con un adenocarcinoma  respecto a las mujeres con un carcinoma escamoso (el 30,8 frente al 14,1%; p =  0,03), lo que contrasta con una proporción esperable de adenocarcinomas de un  10% de todos los tumores invasivos de cérvix (19), y confirma la dificultad de  la detección de esta enfermedad con los medios actuales de cribado.</FONT></P>     <P><FONT face=Verdana size=2>Este trabajo retrospectivo está basado en  los archivos médicos del sistema público y tiene como limitación la ausencia de  información procedente de otras posibles fuentes de atención médica privada o  pública fuera de la región. Sin embargo, la detección de un carcinoma invasivo  en una enfermedad con una prolongada evolución preneoplásica, superior a los 10  años en la gran mayoría de los casos, refuerza nuestra valoración de que la  ausencia de citología previa en estos casos debe ser en su gran mayoría una  información fidedigna.</FONT></P>     <P><FONT face=Verdana size=2>El problema más importante identificado en  este trabajo es la probable ausencia de cribado previo en la mayoría de los  casos y que los esfuerzos para disminuir la incidencia de cáncer infiltrante de  cérvix deben dirigirse a mejorar la cobertura de la población. Las mujeres de  más de 50 años de edad podrían ser las mejores candidatas a una captación más  activa a la habitual. El papel de las áreas básicas de salud para la captación  de estas mujeres puede ser fundamental.</FONT></P>     <P>&nbsp;</P>     <P><B><FONT face=Verdana size=2>Agradecimientos</FONT></B></P>     <P><FONT face=Verdana size=2>Este trabajo fue parcialmente financiado  por la Comunidad Europea: QLG4-CT-2000-01238.</FONT></P>     <P>&nbsp;</P>     <P><b><font face="Verdana" size="3">Bibliografía</font></b></P><FONT face=Verdana  size=2>1. International Agency for Research on Cancer IARC. Handbook of Cancer  Prevention. Cervical cancer screening. Lyon: IARC; 2004.    <BR>2. Bray F, Loos AH,  McCarron P, Weiderpass E, Arbyn M, Moller H, et al. Trends in cervical squamous  cell carcinoma incidence in 13 European countries: changing risk and the effects  of screening. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2005;14:677-86.    ]]></body>
<body><![CDATA[<BR>3. Sung HY,  Kearney KA, Miller M, Kinney, Sawaya GF, Hiatt RA. Papanicolaou smear history  and diagnosis of invasive cervical carcinoma among members of a large prepaid  health plan. Cancer. 2000;88:2283-9.    <BR>4. Van den Akker-van Marle ME, Van  Ballegooijen M, Hbbema JD. Low risk of cervcial cancer during a long period  after a negative screening in the Netherlaands. Br J Cancer. 2003;88:  1054-57.    <BR>5. Vizcaíno AP, Moreno V, Bosch FX, Muñoz N, Barros-Dios XM, Parkin  DM. International trends in the incidence of cervical cancer (I). Adenocarcinoma  and adenosquamous cell carcinomas. Int J Cancer.  1998;75:536-45.    <BR>    <BR></FONT>     ]]></body>
</article>
